Περίληψη / Sommaire
Πριν από μισό περίπου αιώνα, βρέθηκε σε ένα χωράφι στην περιοχή της ρωμαϊκής και βυζαντινής πόλης Μαξιμιανούπολης/Μοσυνουπόλεως, δυτικά της Κομοτηνής, μια επιγραφή χαραγμένη σε μαρμάρινο επιστύλιο. Η επιγραφή ανέφερε την ίδρυση μιας εκθαμβωτικής εκκλησίας από κάποιον Κωνσταντίνο, χωρίς να αναφέρει άλλες λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επίσημη ταυτοποίηση του κτήτορα. Το εύρημα αυτό αποτέλεσε την αφετηρία για την αναζήτηση της ακριβούς τοποθεσίας και στη συνέχεια για τη μετέπειτα ανασκαφή (1999-2008) για την αποκάλυψη του κτιρίου που αναφέρεται στην εν λόγω επιγραφή. Πρόκειται για μια μεγάλη εκκλησία μεγάλων διαστάσεων, με εξαγωνική κάτοψη, το κεντρικό τμήμα της οποίας καλύπτεται από τρούλο. Στο εσωτερικό, έξι πυλώνες ορίζουν ένα άλλο μικρότερο εξάγωνο, που περιβάλλεται από ένα περιφερειακό κλίτος. Το ανατολικό τμήμα καταλήγει σε τρεις αψίδες, ενώ στα δυτικά ο νάρθηκας έχει δύο θολωτά παρεκκλήσια στα δύο άκρα, το βόρειο από τα οποία αποτελεί το βαπτιστήριο και το άλλο διαρρυθμισμένο ως μικρό ευκτήριο οίκο. Μια λιθοδομή στο νότιο τμήμα του νάρθηκα υποδηλώνει ότι υπήρχε πρώτος όροφος. Το δάπεδο του κεντρικού κλίτους ήταν αρχικά καλυμμένο με μαρμάρινες πλάκες, που αργότερα καλύφθηκαν εν μέρει κατά τόπους με opus sectile. Σημαντικός αριθμός σκαλισμένων μαρμάρινων τεμαχίων βρέθηκε κάτω από τα μπάζα της καταρρεύσασας ανωδομής- ανήκουν κυρίως στο τέμπλο και τον άμβωνα, το σχήμα των οποίων θα μπορούσε να ανακατασκευαστεί. Τα ίχνη της διακόσμησης ζωγραφισμένα σε τρία διαδοχικά στρώματα αντιστοιχούν σε τρεις φάσεις κατασκευής ή ανακατασκευής του κτιρίου.
Το μέγεθος του ναού, η ποιότητα της κατασκευής του (κανονικές στρώσεις πλινθοδομής που εναλλάσσονται με σειρές τούβλων) και το σύνθρονο καθιστούν το κτίριο ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της βυζαντινής θρησκευτικής αρχιτεκτονικής. Με βάση τη διάταξη του δυτικού τμήματος (πρόθεση και διακονικό), τη χρήση σκοτεινών πλίνθων σε ορισμένα τμήματα της τοιχοποιίας, τη γλυπτή διακόσμηση, τις πλακοστρώσεις και τα ευρήματα της ανασκαφής (κεραμικά και νομίσματα), το κτίριο μπορεί να χρονολογηθεί στο δεύτερο μισό του 11ου αιώνα.
Nikos Zekos, Maximianoupolis – Mosynopolis: mise au jour d’une église byzantine plan centré).
Il y a environ un demi-siècle, qu'une inscription gravée sur une architrave en marbre a été trouvée dans un champ, sur le site de la ville romaine et byzantine de Maximilianoupolis/Mosynoupolis, a l'ouest de Komotini. L'inscription mentionnait la fondation d'une éblouissante église par un certain Constantin. sans mention d'autres détails, qui pourraient conduire à l'identification formelle du fondateur. Cette trouvaille fut le point de départ pour la recherche de l'emplacement précis, puis de la fouille qui suivit (1999-2008) pour la mise au jour du bâtiment mentionne sur l'inscription en question. Ι1 s'agit d'une église de grandes dimensions, au plan hexagonal, dont la partie centrale est couverte d'une coupole. Α l'intérieur six piliers déterminent un autre hexagone plus petit, entoure d'une nef périphérique. La partie est se termine par trois absides, tandis qu'a 1'ouest le narthex dispose de deux chapelles voutées aux deux extrémités, celle du nord constituant le baptistère et l'autre disposée en petit prieure. Un escalier en maçonnerie situe dans la partie sud du narthex indique qu'il y avait un étage. Le sol de la nef centrale était initialement couvert de dalles en marbre, partiellement recouvertes ultérieurement par endroits d'opus sectile. En ce qui concerne les pièces sculptées en marbre, un nombre ίnιportant a été retrouve sous les décombres de la superstructure effondrée; elles appartiennent surtout au templon et a l 'ambon, dont on pourrait reconstituer la forme. Des traces de la décoration peinte en trois couches successives correspondent à trois phases de construction ou de reconstruction du bâtiment.
Les dimensions de l'église, la qualité de sa construction (appareil régulier de moellons dressés alterne avec des rangs de briques ), le synthronon et le plan centré permettent de classer 1'edifice parmi les monuments importants de l'architecture religieuse byzantine. En se fondant sur la disposition de la partie occidentale (prothesis et diaconikon), l'usage de la brique occultée sur certaines partίes de la maçonnerie, la décoration sculptée, les pavements et les trouvailles de la fouille (céramique et monnaie) on peut dater l'édifice a la deuxième moitié du XIe siècle.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου