Τετάρτη 9 Απριλίου 2025

Трифонова Александра, Икони от църквата "Преображение Господне" в Поморие (XV–XX в.) / Trifonova Alexandra, Icons of the Church of Transfiguration of Christ in Pomorie (Anchialos) (15-20th c.)











PDF 


Από την παρουσίαση του καθ. Stelian D. Shterjonov

Τις τελευταίες δεκαετίες, σε σχέση με την ανάπτυξη του πολιτιστικού και προσκυνηματικού τουρισμού, γίνεται πολύς λόγος για τη διατήρηση και τη μελέτη της εκκλησιαστικής πολιτιστικής και ιστορικής μας κληρονομιάς. Ωστόσο, οι σημερινοί κυβερνώντες δεν δεσμεύονται να οργανώσουν και να διεξάγουν στοχευμένες δραστηριότητες στον τομέα αυτό. Για άλλη μια φορά, τα πάντα επαφίενται στην πρωτοβουλία, τις προσωπικές προσπάθειες και την αίσθηση καθήκοντος και ιστορικότητας μεμονωμένων ενθουσιωδών ανθρώπων. Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσω έναν από αυτούς - τη συνάδελφό μου Alexandra Trifonova. Κατά την περίοδο μετά το 2007 δημοσίευσε μια σειρά από υλικό σχετικό με το θέμα αυτό, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει το βιβλίο της για τις εικόνες της εκκλησίας της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στην Αγχίαλο. 
Είναι το έργο μιας εξέχουσας επιστήμονος που έχει καθιερωθεί ως ειδικός στην εκκλησιαστική τέχνη. Μια μελετήτρια με καθαρό και λογικό μυαλό, ικανή να αφηγηθεί μια ζωντανή και συναρπαστική ιστορία, συναισθηματική αλλά αντικειμενική και κριτική. Όποιος ανοίξει τις σελίδες αυτού του βιβλίου θα πεισθεί γι' αυτό. 
Το βιβλίο παρουσιάζει την εκτενή μελέτη 74 άγνωστων εικόνων, οι περισσότερες από τις οποίες δεν έχουν δημοσιευτεί ποτέ στο παρελθόν. Φυλάσσονται στην εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, η οποία είναι μία από τις δύο ορθόδοξες εκκλησίες που επέζησαν από την πυρπόληση της Αγχιάλου το 1906. Οι εικόνες αυτές μεταφέρουν το πνεύμα της μακραίωνης δραματικής μοίρας της πόλης. 
Η Αγχίαλος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πνευματικά κέντρα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας μας. Η ίδια η συγγραφέας θα μας μυήσει στις λεπτομέρειες της δημιουργίας του βιβλίου. Θα ήθελα να τονίσω ότι η αφήγηση της Trifonova στηρίζεται σε ενδελεχή γνώση της δικής μας και της ξένης βιβλιογραφίας. Η συγγραφέας στηρίζει την έρευνά της σε αυθεντικό εικονογραφικό, αρχειακό και επιγραφικό υλικό, ο συνδυασμός του οποίου φανερώνει την προσπάθειά της για τη μέγιστη δυνατή αντιπροσωπευτικότητα της διαθέσιμης βάσης πηγών για τα υπό μελέτη θέματα. 
Για την παρουσίαση του περιεχομένου, η Trifonova χρησιμοποιεί την καταλληλότερη προσέγγιση για την υλοποίηση των ιδεών της, τη διεπιστημονική. Η προσέγγιση αυτή, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τον συνδυασμό ετερογενών μεθόδων, στην προκειμένη περίπτωση ειδικών αρχαιολογικών, ιστορικών και επιγραφικών, επιτρέπει τόσο την απόκτηση μιας εξωτερικής άποψης των υπό μελέτη διαδικασιών όσο και την προσέγγιση των, κρυμμένων εκ πρώτης όψεως, εσωτερικών διαστάσεών τους. Το υλικό που επισυνάπτεται στο κείμενο –τόσο στην άμεση παρουσίαση (φωτογραφίες, κυρίως αρχαιολογικών, εικονογραφικών και επιγραφικών χώρων) όσο και στο τέλος (ευρετήρια - γεωγραφικά, ονομαστικά, εικονογραφικά)– αφενός εμπλουτίζει την ιδέα των αντικειμένων που μελετώνται και βοηθά στην αντίληψή τους, αφετέρου αυξάνει την αξία και την απήχηση του βιβλίου. 
Εν κατακλείδι, θα ήθελα να δηλώσω ότι το βιβλίο αυτό μπορεί να αποτελέσει με επιτυχία πρότυπο για τη μελέτη της εκκλησιαστικής μας κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, απευθύνεται και στο ευρύ κοινό, τόσο ως αναγνωστικό υλικό, παρέχοντας γνώσεις σχετικά με αυτού του είδους τους χώρους και τα αντικείμενα, όσο και ως μέσο για την προσέλκυση της προσοχής του κοινού στη συντήρηση και την κοινωνικοποίησή τους.

Καθηγητής Ph. Prof. Stelian D. Shterjonov, Επικεφαλής του Τμήματος Δημογραφίας στο Ινστιτούτο Δημογραφίας - Βουλγραφικής Ακαδημίας Επιστημών

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου